Wat als de uitspraak rechter niet wordt nagekomen? ∙ Leggle

Uitspraak van de rechter

De rechter spreekt recht door een rechterlijke uitspraak te doen. Deze uitspraak wordt ook wel het vonnis genoemd. De rechter komt tot dit vonnis door te kijken naar de wet, de feiten (wat is er precies aan de hand), persoonlijke omstandigheden en verklaringen van deskundigen en getuigen. Bij de kantonrechter en politierechter doet hij direct uitspraak na de zitting. Bij de meervoudige kamer duurt dit soms twee weken. Als het vonnis is verkregen kan een gerechtsdeurwaarder het betekenen (overhandigen) aan de schuldenaar. Hij krijgt vervolgens een bepaalde termijn (de beveltermijn) om het ten uitvoer te brengen.

Hoger beroep

Ben je het niet eens met de uitspraak van de rechter? Dan kun je in hoger beroep gaan. In dat geval wordt ook de uitvoering van het vonnis uitgesteld, tenzij deze uitvoerbaar bij voorraad is verklaard. Sommige zaken (meestal familiezaken) kunnen niet wachten tot de uitspraak in het hoger beroep. In zo’n geval kan de rechter in een snelle procedure een tijdelijke maatregel (voorlopige voorziening) opleggen.

uitspraak-rechter-wordt-niet-nagekomen

Wat gebeurt er na de uitspraak van de rechter?

Als er niet in hoger beroep wordt gegaan, moet het vonnis ten uitvoer worden gebracht. In een schriftelijke uitspraak staat de beslissing van de rechter waaraan beide partijen gehoor moeten geven. Er staat bijvoorbeeld in dat er vóór een bepaalde datum een dwangsom moet worden betaald. De rechter beslist meestal ook wie de kosten van de procedure moet betalen, zoals het griffierecht en de kosten van de deurwaarder als die ingeschakeld wordt door de winnende partij.

Na de gerechtelijke uitspraak moet de verliezende partij zo snel mogelijk uitvoering geven aan het vonnis. Doet hij dat niet, dan kan het vonnis worden afgedwongen. De winnende partij schakelt bijvoorbeeld een deurwaarder in (de kosten van deze deurwaarder zijn voor de verliezende partij). Blijft iemand weigeren een vonnis na te komen, dan kan de rechter verdere dwangmaatregelen opleggen.

Uitvoerbaar bij voorraad

Of een vonnis direct moet worden uitgevoerd hangt ervan af of het uitvoerbaar bij voorraad is. Dit begrip is best belangrijk. Het geeft namelijk aan of de veroordeelde partij meteen aan het vonnis moet voldoen, of dat hij er nog even mee kan wachten (als er hoger beroep wordt ingesteld). Wordt bijvoorbeeld bepaald dat de veroordeelde een bedrag aan de winnende partij moet betalen? Als het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is moet hij dat direct doen. Dus óók als er een hoger beroep wordt ingesteld.

Een vonnis kan alleen uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard als de eisende partij daar expliciet om vraagt. Dit is overigens 99% van de zaken het geval.

Wil de verliezende partij toch onder het (ten uitvoerbaar bij voorraad verklaarde) vonnis uitkomen? Dan kan hij – na het aanvragen van hoger beroep – schorsing van de tenuitvoerlegging van het vonnis eisen in een incident (een soort kort geding). Als dit wordt toegewezen, mag hij eerst het hoger beroep afwachten.

Tip. Het gevaar van een uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis is dat het tijdens het hoger beroep kan worden teruggedraaid. Dat betekent dat de winnende partij het geld moet terugbetalen. Dat kan soms lastig zijn!

De schikking of uitspraak wordt niet nagekomen. Wat kan ik doen?

Als een rechter een uitspraak heeft gedaan moet de veroordeelde partij deze uitspraak nakomen. Doet hij dit niet, dan kunnen er executiemaatregelen tegen hem worden genomen. Bovendien kan er een eventueel opgelegde dwangsom worden geïnd.

  • Houdt de andere partij zich niet aan de uitspraak of schikking? Neem dan eerst zelf contact op – indien dat mogelijk is.
  • Met een gerechtelijke uitspraak kunt je naar de gerechtsdeurwaarder stappen om het vonnis uit te laten voeren (executie). Hij doet dit eerst door iemand te sommeren om aan het vonnis te voldoen.
  • Komt hij het vonnis toch niet na, dan kan de deurwaarder overgaan tot het nemen van zogenoemde executoriale maatregelen. Hij kan beslag leggen (op de bankrekening of inboedel) of overgaan tot ontruiming (bijv. als een huurder niet vertrekt na ontbinding van het huurcontract).
  • In andere gevallen kan hij een dwangsom opleggen. De mogelijkheid tot het opleggen van een dwangsom is in het vonnis opgenomen. Is dat niet zo, dan moet dit eerst door de rechter worden bepaald.
  • Wordt er nog steeds niet nagekomen, terwijl dat wel mogelijk is? Dan kun je in een kort geding naar de voorzieningenrechter stappen. Die kan in het uiterste geval lijfsdwang opleggen. (Let op: dit is niet mogelijk als het gaat om geldbedragen, maar weer wél bij alimentatie)

Vonnis kan onmogelijk worden nagekomen, wat dan?

Soms kan het zo zijn, dat de rechter een vonnis oplegt dat onmogelijk kan worden nagekomen. De veroordeelde wil wel, maar kán niet nakomen. Er is bijvoorbeeld sprake van overmacht. De rechter heeft een dwangsom opgelegd voor iedere dag dat de veroordeelde te laat is. Mag de wederpartij die dwangsom dan innen? De veroordeelde kan in zo’n situatie twee dingen doen.

  1. Naar de rechter stappen die de dwangsom heeft opgelegd (dwangsomrechter). Vanwege de (tijdelijke) onmogelijkheid om aan de veroordeling te voldoen kan hij deze rechter om opheffing, vermindering of opschorting van de dwangsom vragen.
  2. Het starten van een executiegeschil. Hierin bepaalt de rechter of de eiser misbruik maakt van zijn bevoegdheid om tot executie over te gaan.

Bij een onmogelijkheid tot nakoming vonnis kan de dwangsomrechter de veroordeelde een nieuwe kans geven om het vonnis alsnog na te komen. De dwangsom hoeft hij dan (nog) niet te betalen.

Let op. Uitspraken gedaan door bijvoorbeeld een arbiter of een geschillencommissie kunnen niet geëxecuteerd worden. Voor deze uitspraken zal eerst een exequatur (verlof tot ten uitvoer legging) verzocht moeten worden bij de voorzieningenrechter.

Uitspraak rechter omgangsregeling

Rond het uitvoeren van de omgangsregeling zijn maar al te vaak conflicten. Je ex wil de kinderen niet afstaan, of brengt ze niet op tijd thuis. Dat kan ingewikkelde situaties opleveren, zowel voor jou als voor de kinderen. In principe moet het ouderschapsplan altijd worden nageleefd. Als dat niet gebeurt kan de rechter een dwangsom opleggen. Helaas zijn er ouders die liever de dwangsom betalen, dan dat ze meewerken. In het uiterste geval kan de rechter overgaan tot lijfsdwang of zelfs een gevangenisstraf. Dat is voor de kinderen vaak traumatisch. Ga dus liever met elkaar in gesprek en probeer nieuwe afspraken te maken die wél werken. Een mediator of jurist kan daarbij helpen.

hat-2Lees ook:
Wat als je ex de omgangsregeling niet nakomt?

Nakoming afdwingen

Wil je nakoming van de gerechtelijke uitspraak afdwingen? Schakel dan een advocaat in. Het is vaak verstandig om pas nakoming af te dwingen ná de beroepstermijn van 3 maanden. En indien er in hoger beroep wordt gegaan, pas ná de uitspraak in hoger beroep. Dwing je nakoming van de uitspraak daarvoor al af en wordt het vonnis teruggedraaid, dan kun je aansprakelijk gehouden worden voor eventuele schade.

Vragen over het afdwingen van een uitspraak van de rechter? Vraag een jurist of advocaat om advies. 

Jouw marktplaats voor juristen

De juiste expertise
Specialisten gecontroleerd door Leggle
Een vaste prijs
Niet goed, geld terug

hulp bij uitspraak rechter

Wat kun je zelf doen bij niet nakomen vonnis

  • Probeer er eerst samen uit te komen en de communicatie te verbeteren.
  • Onderneem stappen als het vonnis niet wordt nageleefd.

Zo werkt Leggle

Wil de tegenpartij het vonnis niet naleven? Als het gaat om een omagngsregeling of alimentatie, probeer er dan eerst onderling een oplossing te vinden. Komen jullie er niet uit? Dan kun je naar een jurist, deurwaarder of advocaat.

Lees hoe we jou kunnen helpen

Tips bij problemen
  • Probeer emoties en zaken te scheiden
  • Regel zoveel mogelijk in overleg
  • Zet het belang van je kinderen bovenaan