Onrechtmatige daad: wat zijn de 5 vereisten? ∙ Leggle

Wat is een onrechtmatige daad?

De onrechtmatige daad is een veelgehoorde term. Maar wat is het precies? Ten eerste is het een algemeen rechtsfeit uit het burgerwetboek. Het valt onder zowel het aansprakelijkheidsrecht als het verbintenissentrecht. Een onrechtmatige daad is iets doen (handelen) waardoor iemand een ander schade toebrengt. Let op: ook iets níet doen (nalaten) kan onrechtmatig zijn. Een voorbeeld is als iemand een overeenkomst niet nakomt of een kapot product levert. De wet bepaalt dat als je een ander schade berokkent, je deze moet vergoeden. Met andere woorden: degene die de schade toebrengt, is aansprakelijk.

onrechtmatige daad

Aankoop

Vraag juridisch advies

Je hebt iets gekocht of besteld en dat is niet goed gegaan. Wat je hebt gekocht voldeed niet aan de verwachting of wat je bestelde is nooit geleverd.

De vereisten voor een schadevergoeding

In veel gevallen is er aan een onrechtmatige daad een schadevergoeding verbonden. Voordat hier sprake van is, moet wel aan een aantal eisen worden voldaan.

Je hebt recht op een schadevergoeding als:

  1. Er is sprake van een onrechtmatige daad
  2. De onrechtmatige daad is toerekenbaar aan de dader
  3. Er is schade
  4. Er is een causaal verband tussen de onrechtmatige daad en de schade
  5. De geschonden norm beschermt tegen de veroorzaakte schade (relativiteit)

Wordt aan één van deze eisen niet voldaan, dan kun je naar die schadevergoeding fluiten. De rechter is degene die dit bepaalt. Hieronder leggen we de vijf vereisten voor een schadevergoeding verder uit.

1. Onrechtmatige daad

Is er een onrechtmatige daad gepleegd?

Voordat er sprake kan zijn van enige aansprakelijkheid of een schadevergoeding, moet er natuurlijk wél een onrechtmatige daad zijn gepleegd. Maar wanneer is iets nu een onrechtmatige daad? Dat is zo als er sprake is van:

  • Inbreuk op een recht: denk aan iemand die inbreuk maakt op het (intellectueel) eigendomsrecht, privacyrecht, merkenrecht, of
  • Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht: de wet wordt overtreden, bijvoorbeeld bij diefstal of vernieling, of
  • Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt: de daad is in strijd met de algemene normen en waarden, zoals: geluidsoverlast, bestuurdersaansprakelijkheid, aansprakelijkheid van de overheid, beroepsfouten, onrechtmatige concurrentie

Er is één uitzondering: is er een rechtvaardigingsgrond voor hetgeen iemand (niet) heeft gedaan? Dan is er géén sprake van een onrechtmatige daad. Dit kan zo zijn als de benadeelde er toestemming voor heeft gegeven of als het overmacht of noodweer was.

2. Toerekenbaarheid

Kan de daad worden toegerekend aan de dader?

De tweede vraag is: kan de onrechtmatige daad worden toegerekend aan de dader? Oftewel: is hij schuldig? Als de dader schuld heeft aan de daad, is hij toerekenbaar. Een aan de dader toerekenbare onrechtmatige gedraging wordt ook wel een ‘fout’ genoemd.

3. Schade

Is er daadwerkelijk schade?

Er hoeft natuurlijk alleen schadevergoeding te worden betaald, als er daadwerkelijk schade is. Er moet dus worden bepaald welke schade er precies is ontstaan door de onrechtmatige daad. Het kan gaan om materiële schade (vermogensschade) of immateriële schade. Bij de eerste kun je denken aan een kapotte ruit, vuurwerkschade of gemiste omzet. Smartengeld, voor immateriële schade (leed en gederfde levensvreugde), wordt in Nederland een stuk minder snel uitgekeerd dan in de VS.

4. Causaliteit

Is de schade een gevolg van de onrechtmatige daad?

Het gaat bij causaliteit om het verband tussen de onrechtmatige daad en de schade. In hoeverre is de schade het gevolg van deze daad? Of anders gezegd: zou de schade er ook zijn als de onrechtmatige daad niet was gepleegd? Indien het antwoord ‘nee’ is, hoeft de schade natuurlijk niet te worden vergoed. Dat zou nogal onzinnig zijn. Zelfs als er een causaal verband is, blijft de vraag welk deel van de schade vergoed moet worden. Kan de dader aansprakelijk worden gehouden voor alle schade, of slechts een deel? Er moet dus gekeken worden naar hoeveel schade precies aan de dader te wijten is.

Wanneer er sprake is van causaliteit, hoeft er alleen nog te worden gekeken of er relativiteit is.

Ben jij aansprakelijk?

Ik sta aan jouw kant

Je hebt een dagvaarding ontvangen voor een serieus misdrijf. Je kunt je nu het beste zo snel mogelijk laten adviseren door een gespecialiseerde strafrechtadvocaat.

5. Relativiteit

Hebben daad en schade wettelijk met elkaar te maken?

Bij relativiteit gaat het erom of de onrechtmatige daad en de schade wettelijk met elkaar te maken hebben. Als een bepaalde wet wordt overtreden, kan er alleen een schadevergoeding zijn voor hetgeen waar deze wet tegen beschermt. Een voorbeeld: iemand dumpt afval in het bos, waardoor de lokale horeca en het toerisme schade lijden. Kunnen zij dan een schadevergoeding eisen? Het antwoord is nee, omdat er geen relativiteit is. De wet die bepaalt dat afval dumpen niet mag, is er namelijk om het milieu te beschermen en niet om de lokale horeca te spekken. Er is dus wél een onrechtmatige daad, maar géén sprake van een schadevergoeding.

Waar heb ik recht op?

Als aan alle bovenstaande eisen wordt voldaan kun je bij de rechter een schadevergoeding vorderen. Daarnaast kun je een verbod eisen, bijvoorbeeld om inbreuk te maken op auteursrecht. Ook kan de rechter gebieden iets wél te doen, zoals het weghalen van een onrechtmatig geplaatst hek. Op grond van onrechtmatige daden kunnen de volgende vorderingen worden gedaan:

  1. Een schadevergoeding;
  2. Een verbod om iets te doen;
  3. Een verklaring voor recht dat iets onrechtmatig is;
  4. Een gebod om juist wel iets te doen.

Denk je dat er sprake is van een onrechtmatige daad? Vraag een jurist naar jouw zaak te kijken en je weet direct wat je kansen zijn.

Mediation

Samen komen we eruit

Slachtoffer en dader gaan in gesprek om te zien of ze het onderling eens kunnen worden. De rechter hoeft er in sommige gevallen niet eens meer aan te pas te komen.

Jouw marktplaats voor juristen

De juiste expertise
Specialisten gecontroleerd door Leggle
Een vaste prijs
Niet goed, geld terug

hulp bij een onrechtmatige daad

Wat kun je zelf doen bij een juridisch probleem

  • Maak een dossier met daarin alle stukken die met je probleem te maken hebben.
  • Laat de communicatie over aan een jurist. Dat voorkomt escalatie.
  • Teken geen stukken zonder advies.

Zo helpen wij jou:

Hulp nodig bij het claimen van een schadevergoeding uit onrechtmatige daad? Bij Leggle heb je jouw jurist zo gevonden. Die kan beoordelen of er sprake is van een onrechtmatige daad en of de schade verhaald kan worden. De juiste expertise, ervaring, prijs én het goede gevoel klik je in een paar minuten bij elkaar.

Lees hoe we jou kunnen helpen

Tips bij juridische problemen
  • Vraag advies aan een jurist
  • Teken nooit zomaar iets
  • Onderneem op tijd actie