Wat is ouderlijk gezag?

Met ouderlijk gezag wordt de wettelijke macht bedoeld die een ouder over een kind heeft. Het is het alomvattende recht (én plicht) om een kind op te voeden en te verzorgen. Een ouder met gezag kan, als wettelijk vertegenwoordiger, bijvoorbeeld een paspoort aanvragen, beslissen over een medische behandeling en bepalen naar welke school het kind gaat. Als beide ouders het gezag hebben over een kind, heet dat gezamenlijk gezag. De moeder heeft bijna altijd automatisch ouderlijk gezag over haar kind, tenzij ze minderjarig is. Zijn de ouders getrouwd, dan heeft ook de vader ouderlijk gezag. Wordt het kind echter geboren buiten een huwelijk, dan moet het gezamenlijke gezag worden aangevraagd bij de rechtbank. Hier moeten beide ouders aan meewerken. Wil de moeder dit niet? Dan is het als vader ingewikkeld om tóch zeggenschap over je kind te krijgen. Het is dan verstandig om een expert op dit gebied in te schakelen.

Ouderlijk gezag zonder toestemming moeder

Alleen als dit in het belang van het kind is.

Maar hoe bepaal je dat. De wetgeving en jurisprudentie is te veelomvattend. Ik ga je helpen.

Stel eerst vast wat je kansen zijn.

Gezamenlijk gezag aanvragen bij de rechtbank

Wil je als vader ouderlijk gezag aanvragen over je kind, dan zal je het eerst moeten erkennen bij het Gemeentehuis. Pas dan staat vast wie de juridische vader is. Ook een kind erkennen kan alleen, als de moeder daaraan wil meewerken. Wil je je kind erkennen zonder toestemming moeder? Ook dat kan via de rechter. Pas ná erkenning kun je gezamenlijk gezag aanvragen. Gewoonlijk doen de vader en moeder dat samen, door een verzoek in te dienen bij de rechtbank. Maar wat als de moeder hier geen toestemming voor wil geven? In dat geval is er de mogelijkheid om alleen een verzoek tot gezamenlijk gezag in te dienen, daarover lees je verderop meer.

hat-2Er zijn een paar situaties waarin je als ouder géén gezag over je kind kunt krijgen, namelijk: als je minderjarig bent, als je onder curatele staat of als je lijdt aan een geestelijke stoornis.

Ouderlijk gezag aanvragen zonder toestemming moeder

Je kunt als vader dus tóch ouderlijk gezag aanvragen zonder toestemming van de moeder. De rechtbank zal het verzoek alleen toewijzen, als dit in het belang van het kind is. Wil je als vader ouderlijk gezag aanvragen zonder toestemming van de moeder, dan heb je een advocaat nodig. Ook moet je het kind hebben erkend. Weigert de moeder mee te werken aan de erkenning? Ook dan kun je naar de rechter stappen.

Wil je als vader gezamenlijk gezag, maar is de moeder het daar niet mee eens? Dan kun je het verzoek voor gezamenlijk gezag niet samen indienen bij de rechtbank. Wat je wél kunt doen is alleen een verzoek indienen, dit heet dan een eenzijdig verzoek tot gezamenlijk gezag. Je kunt de rechter op die manier vragen het gezamenlijke gezag alsnog toe te kennen, ook al geeft de moeder geen toestemming. Dit doet hij alleen als hij het in het belang van het kind acht.

Soms is het niet mogelijk om gezamenlijk gezag uit te oefenen, bijvoorbeeld als de ouders niet meer met elkaar kunnen praten. In het ergste geval kan de vader de rechter verzoeken het ouderlijk gezag aan hem over te dragen. Dat kan zo zijn als de moeder de omgangregeling structureel niet na wil komen. We noemen dit een verzoek tot overdracht van eenhoofdig gezag.

Een verzoek indienen

Je laten bijstaan is verplicht.

Eenzijdig verzoek tot gezamenlijk gezag

Als de moeder niet wil helpen om het gezamenlijk ouderlijk gezag tot stand te brengen, dan kan de vader een eenzijdig verzoek tot gezamenlijk gezag indienen bij de rechtbank. Op die manier kan hij zonder toestemming van de moeder gezag aanvragen. Hoewel dit volgens de Nederlandse wet eigenlijk niet kan, geeft het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) deze mogelijkheid wel.

Als de moeder geen bezwaar heeft, wordt het verzoek meestal door de rechter ingewilligd. Voorwaarde is wel, dat de vader het kind erkend heeft én dat er sprake is van een familieband. Meestal wordt het verzoek alleen afgewezen als er een groot risico is dat het kind ‘klem’ of ‘verloren’ raakt tussen beide ouders en hier waarschijnlijk ook geen verandering in komt. Het kan voor een kind bijvoorbeeld erg verwarrend zijn, als de ouders ruzie maken over een medische behandeling die het moet ondergaan. De rechter zal altijd kijken naar wat voor het kind het beste is.

In sommige gevallen heeft de moeder wél bezwaar tegen het gezamenlijk gezag. Ze wil dus niet dat de vader ook ouderlijk gezag krijgt. Houdt ze het gezag tegen op onredelijke gronden, of op gronden die niet in het belang zijn van het kind? Dan kan de rechter in haar plaats toestemming geven. Wanneer het gezamenlijk gezag in belang is van het kind, maar niet in het belang van de moeder, dan kan de rechter het belang van het kind voor laten gaan en vervangende toestemming geven.

Verzoek tot overdracht eenhoofdig gezag

Een andere optie, is om als vader een verzoek in te dienen tot overdracht van het ouderlijk gezag. Je vraagt de rechter dus om het gezag over te dragen, van de ene ouder naar de andere ouder. Als de rechter dit toewijst, krijgt de vader als enige gezag over het kind en wordt de moeder uit het gezag ontheven. Om het gezag over te dragen, moet de vader een verzoek indienen bij de rechtbank. Ook nu kijkt de rechter voor zijn beslissing naar wat in het belang van het kind is. Hij kijkt naar wat de ouders kunnen bieden en beoordeelt wie van hen het beste voor het kind kan zorgen. Als de gezagswijziging tot gevolg heeft dat het kind bij de andere ouder gaat wonen, moet de rechter ook rekening houden met de mogelijke nadelen hiervan.

Een voorbeeld: De rechter kan een dergelijk verzoek in sommige gevallen toewijzen. Bijvoorbeeld als de moeder structureel de omgangsregeling niet wil nakomen. Het kind heeft daardoor geen of nauwelijks meer contact met de vader, wat niet in zijn belang is. Het laatste redmiddel om te zorgen dat het kind het contact met de vader niet geheel verliest, is door het ouderlijk gezag over te dragen zonder toestemming moeder.

Knallende ruzie met je ex

Met dit “Handboek Echtscheiding” ken je je positie.

Download nu gratis

Ouderlijk gezag terugkrijgen

Is het verzoek tot overdracht van eenhoofdig gezag toegekend door de rechter? Dan kan de ouder die uit het gezag is ontheven, proberen dit gezag weer terug te krijgen. De beslissing van de rechter is dus niet voor altijd. Als het gezag is overgedragen naar de vader, kan de moeder later een verzoek indienen om het gezag weer over te dragen óf alsnog gezamenlijk gezag aanvragen. Hebben er inmiddels twee personen gezag over het kind, dan is het indienen van zo’n verzoek niet meer mogelijk.

Uitspraak door de rechter

Ben je van plan om een verzoek tot (gezamenlijk) ouderlijk gezag in te dienen? Dan is het belangrijk dat je dit goed onderbouwt. Ook is het hebben van een advocaat verplicht. Alle beslissingen rondom de vaststelling, wijziging, of beëindiging van gezag over een kind worden namelijk gegeven door de rechtbank. Voor de rechter staat het belang van het kind altijd voorop. In de meeste gevallen laat hij zich hierbij adviseren door de Raad voor de Kinderbescherming. Wil je meer weten over je kansen bij ouderlijk gezag aanvragen zonder toestemming moeder? Vraag een jurist gespecialiseerd in gezag om advies. De intake is gratis!

Wil je een verzoek indienen bij de rechter met betrekking tot gezag en voogdij? Dan ben je verplicht om je te laten bijstaan door een advocaat.

Jouw marktplaats voor juristen
5 redenen om direct voor ons te kiezen
  • Juiste expertise
    Voor elk probleem is er een specialist.
  • Persoonlijke klik
    Van een goede relatie komt goed werk.
  • Juiste prijs
    Jij bepaalt welke jurist bij jouw budget past.
  • Vaste prijs. Geen uurtarief.
    Achteraf geen extra factuur.
  • Niet goed, geld terug
    Zo garanderen en bewaken we onze kwaliteit.

hulp bij ouderlijk gezag aanvragen

Wat kan je zelf doen bij ouderlijk gezag

  • Probeer emoties en zakelijke onderwerpen te scheiden
  • Houd je kinderen buiten jullie conflict
  • Probeer zoveel mogelijk zelf te regelen in overleg, dat scheelt je behoorlijk in de kosten

Zo werken wij voor jou:

We geloven dat je met een slim platform juridische hulp bereikbaar kan maken. Als je een probleem hebt op het gebied van Ouderlijk gezag vader, dan helpen we je snel aan een jurist of advocaat. De juiste expertise, ervaring, prijs én het goede gevoel klik je in een paar minuten bij elkaar.

Lees hoe we jou kunnen helpen

Tips bij echtscheiding
  • Probeer emoties en zaken te scheiden
  • Regel zoveel mogelijk in overleg
  • Zet het belang van je kinderen bovenaan